Vanlı depremzedeler bu kışı da çadırlarda geçirdi

Başkale'de yaralar sarılmayı bekliyor

0 22

Çağdaş Haber-  – Bir yıl önce bugün (23.02.2020) Rojhılat’ın Xoy kentinde meydana gelen depremler Van’ın Başkale İlçesinde sınıra yakın 4 köyde yıkıma neden oldu. Depremzedeler, geçen kış olduğu gibi bu kışı da eksi 20 derece soğukta çadırlarda geçiriyor. Depremin yıl dönümünde sosyal medya üzerinden #BaskaleDepremzedelerineSahipCık hashtagı ile duyarlılık çağrısı yapıldı.

Rojhılat’ın Xoy kentine bağlı Kotol ilçesinde 23 Şubat 2020 tarihinde meydana gelen 5,9 şiddetindeki iki deprem nedeniyle Van’ın Başkale ilçesine bağlı Özpınar (Elbîs), Güvendik (Elezî), Gelenler (Qîratî), Kaşkol (Qaşqol) ve Böğrüpek (Xanîk) köylerinde yıkım meydana geldi.

Depremde 4’ü çocuk 10 kişi yaşamını yitirirken, 67 kişi de yaralandı. Hayatını kaybedenlerden 5’i Furat ailesi menduplarıydı (1 baba 4 çocuk).

Deprem nedeniyle yaklaşık 50 ev ve 300 ahır yıkılırken, 4 bin 900 evde ise ağır hasar oluştu.

Depremden sonra imkanı olanların çoğu kentlere göç ederek, kirada yaşamaya başladı. Ancak köylerinde kalmak zorunda kalanlar ise geçen yıl olduğu gibi bu yıl da çadır ve konteynerlerde, eksi 20 dereceyi bulan soğuk altında kışı geçirdi.

Başkale depreminin acısı unutulmadı

Bugün de depremin birinci yıldönümü vesilesi ile depremde hayatını kaybedenler için anma programı gerçekleştirildi.

Programa katılan Van Valisi Mehmet Emin Bilmez, “Geçtiğimiz yıl burada yaşanan depremde 10 canımızı kaybettik. 67 vatandaşımız depremde yaralandı. Son 30 yılın en ciddi karın yağdığı yılda, kış şartlarının en zor olduğu bir haftada bu deprem meydana geldi” dedi.

Devletin tüm birimleri seferber ederek depremzedelerin yaralarını en hızlı şekilde sarmaya çalıştığını belirten Bilmez, mağdurlar konutlarına yerleşinceye kadar bu çalışmanın takipçisi olacaklarını söyledi.

Vali Bilmez, daha sonra konteyner kentte incelemelerde bulundu.

TMMOB VAN İKK: Depremler afete dönüşmesin

Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği (TMMOB) Van İl Koordinasyon Kurulu da depremin birinci yıl dönümünde yazılı bir açıklama yaptı.

TMMOB Van İl Koordinasyon Kurulu’ndan bir heyetin 18 Şubat 2021 tarihinde bölgeye tekrar gidip incelemelerde bulunduğuna değinilen açıklamada, incelemeler ve gözlemlerin sonuçları şu sözlerle aktarıldı:

“Özpınar Mahallesinde konteyner kent kurulmuş, 137 adet konteynerden sadece 50 tanesi aktif olarak kullanılmaktadır. Güvendik, Gelenler ve Kaşkol Mahallelerinde toplu konteynerler kurulmamış, her evin önünde konteyner ve çadırlar bulunmaktadır. Konteynerlerde yaşayan halk, çadırlarda ise hayvanlarını barındırmaktadır.

Van / Başkale

“1 yıldır konut inşaatına başlanmamıştır”

– Yerleşim yerlerinin tamamında hasar tespit çalışmaları tamamlanmış, ağır hasarlı olarak tespit edilen ya da yıkılan ev, ahırların birçoğunun enkazı kaldırılmıştır. Deprem Kalıcı Konutları için yer tespiti ve ihalesi yapılmış olmasına rağmen aradan geçen 1 yıl içerisinde inşaatına başlanmamıştır.

Depremden zarar gören yerleşim alanlarından 103 haneli Özpınar Mahallesi’nde 35 aile zorunlu olarak göç etmiş, kalan 68 hane ise maddi imkansızlıklardan dolayı konteyner kentte ya da evlerinde yaşamlarını sürdürmektedir. Güvendik, Gelenler ve Kaşkol Mahallerinde de zorunlu göçler oluşmuş, bu yerleşim alanlarında yaşayan halk yaşam mücadelesini zorluklarla sürdürmektedir.

“Bölgede yaşayan halk bir nevi kendi kaderlerine terk edilmiştir”

-Deprem tarihi itibariyle 1 ay düzenli olarak yemek dağıtımı olmuş, gıda ve ihtiyaçlar karşılanmış, 3 ay boyunca ekmek dağıtımı yapılmıştır. Bu sürelerden sonra herhangi bir yardım yapılmamış, ekmek dağıtımı kesilmiş, gıda ve yemek yardımı durdurulmuştur. Bölgede yaşayan halk bir nevi kendi kaderlerine terk edilmiştir.

-Tarım ve Orman İl Müdürlüğü tarafından depremde telef olan hayvanlar tespit edilmiş, kayıtları tespit edilen hayvanlar için çiftçilere ödemeler yapılmıştır. Kaydı bulunmayan hayvanlar için çiftçiler talep etmelerine rağmen, talepleri kabul edilmeyip, telef olan kayıtsız hayvanlar için herhangi bir ödeme yapılmamıştır.

Deprem gerçeği planlamada ve uygulamada yok sayılmakta, bu gerçek ancak yeni bir deprem meydana geldiğinde sadece kamuoyunda görünür olmakta, ülke kamuoyu telafisi mümkün olmayan sonuçları tartışmaktan öteye geçmemektedir.

Öncelikle belirtmek isteriz ki ‘Sağlıklı, Güvenilir bir Çevrede Yaşama Hakkı’ toplumsal bir talep haline gelmedikçe, ülkemizde deprem ve doğa olaylarının yol açtığı yıkımlar ve felaketler kaçınılmaz olacaktır.

Yaşanan depremler sonrasında hep birlikte tanık olduğumuz süreç; bugüne değin eleştirdiğimiz sadece deprem sonrası hazırlığı öngören yara sarma politikalarımızın bile iflas ettiğini göstermektedir. Kar ve Rant odaklı piyasa mekanizmasına teslim edilen planlama ve imar anlayışını pekiştirerek uygulamaya devam edilmektedir. Israrla sürdürülen bu plansız ve kendiliğinden kentleşme politikaları nedeniyle, ülkemizin farklı yerlerinde yaşanan her yeni deprem acıları yeniden yaşatsa da, hatalı yapılaşma politikalarının yanlışlarını açıkça gösterse de başta deprem olmak üzere doğal olayların afete dönüşmesi önlenememiştir.

Van / Başkale

Öneriler

Bu kapsamda;

-Bölgede bir an önce depremde yıkılan ve ağır hasarlı olarak tespit edilen yapılar için yapı sahiplerine teslim edilmek üzere Kalıcı Konut İnşaatı’na başlanmalı, konteyner kent ve çadırlarda yaşamlarını zorluklarla sürdüren halkımızın barınma ihtiyacı kalıcı olarak çözüme kavuşmalıdır.

-Deprem zararlarını en aza indirmek için; Mühendislik biliminin gerekleri dikkate alınmalı, zemin ve temel etüt raporları standartlara uygun yapılmalı, Riskli Alanlar İmar’a açılmamalı, bilimsel normlara dayalı yer seçimi yapılmalı, İmar Planı’na altlık teşkil eden Jeolojik-Jeofizik-Jeoteknik etütler yapılmalı, ada ve parsel bazlı tüm yapılaşmalarda Mühendislik hizmeti almayan hiçbir uygulamaya ruhsat verilmemelidir.

-Kamu ve toplum yararını esas alan bütüncül planlama yaklaşımı benimsenmelidir.

-Kısa vadeli rant ve siyasal çıkarlar uğruna kentlerimizi bir rant alanı olarak gören parçacıl ve projeci planlama yaklaşımları sona erdirilmelidir.

-Geçmişte birçok yıkıcı deprem yaşayan kentimiz için Deprem Master Planı hazırlıklarının ivedi olarak yapılması ve uygulamaya sokulması gerekmektedir.

-Kentimizde 2011 yılı öncesi inşa edilen binaların deprem dayanıklılık durumlarının kontrol edilmesi gerekmektedir. 2011 Van Depremi’nde ağır ya da orta hasarlı olarak tespit edilmiş ve henüz güçlendirme işlemleriyle birlikte yıkımı gerçekleşmemiş binaların elektrik, su, doğalgaz aboneliklerinin sonlandırılarak, binaların aktif olarak kullanımları engellenmelidir.

TMMOB Van İl Koordinasyon Kurulu olarak insan kayıplarına yol açmasının temelinde yer alan, Mimarlık ve Şehircilik ilkelerine aykırı gerçekleştirilen planlama ve yapılaşma gerçeği karşısında mücadelemizi sürdüreceğimizi; bu konudaki deneyim, birikim ve bilgilerimizi kentlerimiz için toplum yararına kullanacağımızı bir kez daha vurguluyoruz.

Bir daha yaşanmaması temennisiyle, Başkale Depremi’nin yıldönümünde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza rahmet, yakınlarına başsağlığı dileriz.”

Van / Başkale

DEVA Partisi: Devlet nerede?

DEVA Partisi Hukuk ve Adalet Politikaları Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, depremde 10 kişinin yaşamını yitirdiği hatırlatılarak, “Ülkemizin doğusuyla batısıyla bir deprem hattı üzerinde yer aldığı bilimsel bir gerçek. Bunun acılarını hep birlikte uzun yıllardır yaşıyoruz. Ne yazık ki yaşadıklarımızdan ders çıkarmıyoruz. Asli sorumluluk sahibi olan devlet yetkilileri de bu mücadelede gerekeni yapmadığı gibi depremzede vatandaşların mağduriyetlerini artırmaktadır” denildi.

Kırsal alanlardaki yatay yapıların, en az kentlerdeki kadar afetlere karşı dirençsiz, dayanıksız yapılar olduğunun Başkale depremi ile bir kez daha açığa çıktığına değinilen açıklamada, “Bu nedenle öncelik verilmesi gereken temel sorun, dikey-yapay yapılaşmadan ziyade plansız yapılaşmayı mümkün kılan ve hatta teşvik eden yönetim anlayışı sorunudur. İster şehirde ister köyde, nerede olursa olsun çarpık yapılaşma felaketlere davetiye çıkarmaktadır. Deprem, sel, heyelan ya da diğer doğa olaylarında alınabilecek en önemli önlem, fen ve sağlık kurallarına uygun yapılaşmadır. Yapılaşmayı denetleyecek olan da devlettir. Doğru bir yapılaşma için gücü yetmeyen vatandaşlarımıza destek olacak olan yine devlettir” ifadelerine yer verildi.

Van / Başkale

“Van Başkaleli vatandaşlarımızın sorduğu soruyu tam da bu noktada sormak icap ediyor: Devlet nerede?” denilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Üzerinden bir yıl geçmesine rağmen Van Başkale’nin pek çok köyünde vatandaşlarımız bu dondurucu soğuklarda konteynerlerde yaşamak zorunda bırakılmış, geçici de olsa barınabilecekleri insan haysiyetine yakışır yerlere yerleştirilmemişlerdir. Vanlı kardeşlerimiz genciyle, yaşlısıyla, kadınıyla, çocuğuyla soğuğa ve her türlü yoksunluğa mahkûm bırakılmıştır.

Devlet tarafından verilen ücretsiz elektrik sözü ise yalnızca 2 ay tutulmuştur. Depremin yıktığı üç köyden yalnızca Özpınar köyüne elektrik verilmiş, diğer köylerdeki vatandaşlarımız yine mağdur edilmiştir. Üstelik Özpınar köyündeki konteynerlere bağlanan elektrik ise kaçak muamelesi görerek, depremzedelere kaçak elektrik cezası kesilmiştir.

10 vatandaşımızın hayatını kaybetmesine ve 50’den fazla vatandaşımızın yaralanmasına sebep olan deprem sonrası bu yaşananlar utanç vericidir!

Van Başkale depreminde hayatını kaybeden kardeşlerimize bir kez daha Allah’tan rahmet diliyorum. Vatandaşlarımızın bu acısını dile getirmeyi bir borç biliyor; sorumsuz idareciler yüzünden yaşadıkları zorlukları kamuoyunun takdirine arz ediyorum.”

Van / Başkale

Sosyal medyadan duyarlılık çağrısı

Öte yandan sosyal medya üzerinden #BaskaleDepremzedelerineSahipCık hashtagı ile çok sayıda mesaj, resim ve görüntü paylaşılarak duyarlılık çağrısı yapıldı.

DEVA Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, Twitter hesabından partisinin Başkale depremi ile ilgili açıklamasını paylaşarak, “Van #Başkale Depremi’nin 1. yıl dönümünde hayatını kaybedenleri rahmetle anıyorum. 10 vatandaşımızın hayatını kaybetmesine sebep olan depremin ardından yaşanan mağduriyetler utanç vericidir!” dedi.

 

Başkaleli aktivist Muhsin Furat da, yardım çağrısı yapan bir annenin görüntülerini paylaşarak, “Depremde Başkale depremzede köylülerinin kalıcı konut talebine farkındalık amaçlı desteklerinizi bekliyoruz” dedi.

 

Kaynak: Rudav

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.